Zamek Królewski » Ekspozycje, trasy » Reprezentacyjne Komnaty Królewskie | Reprezentacyjne Komnaty Królewskie |  |
Główna ekspozycja wnętrz zamkowych obejmuje kilka pomieszczeń parteru, a przede wszystkim reprezentacyjne sale na II piętrze pałacu.
W trzech komnatach na parterze, stanowiących apartament wielkorządców krakowskich, zachowały się renesansowe drewniane stropy. Kamienne portale zostały w części zrekonstruowane w okresie międzywojennym; oryginalne, renesansowe, obramienia drzwiowe zdobią zaś sień w klatce schodowej Poselskiej, łączącej parter z prywatnymi apartamentami królewskimi na I piętrze i salami II piętra.
II piętro pałacu w skrzydle wschodnim i północnym mieści reprezentacyjne sale. Pierwotne stropy zostały zniszczone w czasie pożaru zamku w roku 1702 i w okresie okupacji austriackiej, na początku XIX wieku. W trzech salach, na południe od schodów Poselskich, zachowały się duże partie renesansowych fryzów ściennych (uzupełnione przed II wojną światową), a strop wielkiej sali zwanej Poselską zadziwia 30 rzeźbionymi głowami ludzkimi. Najcenniejszym elementem ekspozycji renesansowych komnat, jedynym zachowanym z ich pierwotnego wystroju, są arrasy, utkane w Brukseli na zamówienie Zygmunta Augusta w 3. ćwierci w. XVI, o tematyce biblijnej, bądź z ornamentem groteskowym oraz z herbami Polski i Litwy. Są tu również dużej wartości artystycznej obrazy i meble włoskie, głównie toskańskie, z w. XVI oraz portrety polskich monarchów.
Wnętrza w skrzydle północnym, po pożarze w roku 1595, zostały odnowione na zlecenie Zygmunta III Wazy przez architekta Jana Trevano i malarza Tomasza Dolabellę. Ognia uniknęła sala Senatorska, największa w zamku, w całości obecnie obwieszona arrasami. W pozostałych wnętrzach zachowały się marmurowe portale i okazały kominek w stylu wczesnego baroku rzymskiego, a także stiuki sklepienne, m.in. w kaplicy królewskiej. Pseudobarokowe stropy, z okresu międzywojennego, są wypełnione plafonami znanych i cenionych ówczesnych polskich malarzy – kolorystów, ściany zaś pokrywają kurdybany z w. XVIII, pochodzące z zamku króla Augusta III w Moritzburgu koło Drezna. W wieży, zw. Zygmunta III, znajduje się tzw. Gabinet holenderski, z obrazami szkół niderlandzkich. W wyposażeniu tej części zamku dominują portrety polskich królów i członków ich rodzin oraz polskie obrazy historyczne.
Wyjście z ekspozycji prowadzi przez drugą reprezentacyjną klatkę schodową – Senatorską.
|
|
Parter |  |
1. Salon wielkorządcy | Salon wielkorządcy |
Sala nakryta renesansowym stropem modrzewiowym, była reprezentacyjnym wnętrzem, w którym wielkorządca, wysoki urzędnik dworski, podejmował gości. Wyposażenie z w. XVI i XVII, głównie szkół północnoeuropejskich: renesansowe obrazy niderlandzkie i niemieckie, barokowe gobeliny i włoski stół.
|
|
II piętro |  |
15. Sala Senatorska | Sala Senatorska |
Największa sala zamkowa, pierwotnie przeznaczona na posiedzenia senatu, ważne uroczystości państwowe i dworskie, wesela królewskie, bale i widowiska teatralne. W r. 1518 odbyło się tu pierwsze królewskie wesele – Zygmunta I i Bony Sforza. Na ścianach wielkie figuralne arrasy o tematyce biblijnej, należące do kolekcji króla Zygmunta Augusta. W miejscu tronu królewskiego klasycystyczny fotel.
|
|
13. Sala Pod Orłem | Sala Pod Orłem |
Reprezentacyjna sala, w której w czasie obraz sejmu na Wawelu odbywały się sądy królewskie. Nie zachowany pierwotny strop z rzeźbionym orłem został zastąpiony nowym w okresie międzywojennym w. XX. Na ścianach portrety królewskie i sceny historyczne z w. XVII, w tym legendarny Wjazd Jerzego Ossolińskiego do Rzymu oraz Wjazd królowej Ludwiki Marii do Gdańska, pędzla Bartłomieja Milwitza. Brukselski gobelin Śmierć Deciusa Musa został utkany według kartonu Rubensa.
|
|
10. Kaplica królewska | Kaplica królewska. |
Wzniesiona około r. 1602 dla Zygmunta III Wazy. Na sklepieniu zachowana pierwotna dekoracja stiukowa; malowidła Józefa Pankiewicza pochodzą z czasu około r. 1930. Ołtarz – tryptyk z podobizną Świętej Trójcy oraz świętych na skrzydłach, Polska, Kraków, około r. 1600. Niewielki obraz Zygmunt III na katafalku ukazuje króla po śmierci, leżącego w kaplicy zamkowej w Warszawie. Pozostałe umeblowanie z w. XVII.
|
|
9. Sala Pod Ptakami | Sala Pod Ptakami |
Mieści się w obrębie gotyckiej wieży. Około r. 1600, po pożarze zamku, została przerobiona na salę królewską audiencjonalną. Wtedy to wykuto, według projektu Jana Trevano, duży marmurowy kominek i portale z herbami Wazów, a strop ozdobiono rzeźbionymi ptakami oraz plafonami, pędzla Tomasza Dolabelli. Obecny strop pochodzi z 1. połowy w. XX. W tym czasie wyłożono też ściany kurdybanem z w. XVIII. Portrety króla Zygmunta III Wazy i jego żony Katarzyny Austriaczki oraz inne, zachodnioeuropejskie obrazy z w. XVII, w tym Alegoria szczęśliwego losu Fransa Franckena II i Vanitas pędzla Bartolomeusa Sprangera. Z tegoż czasu są też włoskie kamienne popiersia cesarzy rzymskich – Domicjana i Nerwy. Okazały barokowy mebel, tzw. kabinet, ozdobiony widokami Rzymu.
|
|
6. Sala Pod Planetami | Sala Pod Planetami |
Fryz podstropowy z r. 1929, z personifikacjami planet, nawiązuje do tematyki nie zachowanych malowideł z w. XVI. Wyposażenie sali renesansowe: arras Bóg błogosławi rodzinie Noego z kolekcji Zygmunta Augusta z około połowy w. XVI, utkany w Brukseli; włoskie obrazy (weneckie i ferraryjskie), w tym wielkich urody malowidło Jowisz, Merkury i Cnota, dzieło znakomitego Dossa Dossi (dar Karoliny Lanckorońskiej), a także meble i wazy majolikowe.
|
|
4. Sala Poselska | Sala Poselska |
Tu odbywały się posiedzenia sejmu, z udziałem króla. W kasetonach stropu, zrekonstruowanego w 1. połowie w. XX, tkwi 30 kobiecych i męskich głów wyrzeźbionych w roku 1540. Pierwotny strop, dzieło warsztatu Sebastiana Tauerbacha, mieścił 194 takie rzeźby (zniszczony na początku w. XIX). Współczesny rzeźbom stropowym fryz ścienny z Historią życia ludzkiego jest ilustracją antycznego dzieła Tabula Cebetis. Arras Rozmowa Noego z Bogiem, z kolekcji królewskiej Zygmunta Augusta, wykonany około połowy w. XVI w Brukseli według kartonu Michiela Coxcie. Renesansowe portrety króla Zygmunta Starego i jego córki Anny Jagiellonki (pędzla Marcina Kobera); XVIII-wieczny piec z wiśniowieckiego zamku.
|
|
2. Sala Turniejowa | Sala Turniejowa |
Fryz ścienny ze scenami turniejowymi malowany w latach trzydziestych w. XVI przez Hansa Dürera (brata Albrechta) i Antoniego z Wrocławia. Obrazy renesansowe włoskie, w tym portrety młodych mężczyzn z rodu Medyceuszów, pędzla Alessandra Allori i Giorgia Vasari. Wśród renesansowych mebli włoskich sieneński stół z pałacu Palmierich. Okazały piec z w. XVIII pochodzi z zamku w Wiśniowcu na Wołyniu.
|
|
|